Starożytny Egipt: policyjny gwizdek sprzed 3500 lat

17 września 2025, 10:33

W staroegipskim Achetaton (obecnie Amarna), mieście założonym ok. 1347 roku przed naszą erą przez Echnatona, który zbudował tam swoją stolicę, znaleziono policyjny gwizdek z krowiej kości. Niezwykły artefakt został odkryty w Stone Village, położonej na peryferiach wiosce robotników, a jego istnienie to wsparcie dla poglądu, że miejsce to – ze względu na bliskość królewskich grobowców, przy budowie których pracowali robotnicy – podlegało ścisłej kontroli policyjnej. To pierwszy egipski gwizdek znaleziony w kontekście najwyższej władzy i ważny zabytek, który da specjalistom wgląd w technologie obróbki kości stosowane w II tysiącleciu p.n.e. w państwie faraonów.



Akordeonautor zdjęcia: BigBlueFish

Muzyka dla przyszłych mózgowców

20 marca 2007, 15:28

Granie na instrumentach wspomaga działanie mózgu oraz polepsza słyszenie wszystkich rodzajów dźwięków, w tym mowy.


© Matthew Fanglicencja: Creative Commons

Same geny to za mało

29 lutego 2008, 10:14

Wielu z nas słyszało wielokrotnie o sytuacji, gdy określony wariant genu (zwany allelem) może zwiększać lub zmniejszać ryzyko wystąpienia danej choroby. Wybitne osiągnięcia na tym polu ma m.in. polski naukowiec, prof. Jan Lubiński z Pomorskiej Akademii Medycznej, światowy autorytet w dziedzinie genetyki nowotworów. Okazuje się jednak, że są sytuacje, w których samo stwierdzenie obecności danego allelu nie wystarcza, by dokładnie przewidzieć reakcję organizmu na określone warunki. Naukowcy z Uniwersytetu Chicago oraz firmy Affymetrix odkryli, że nawet posiadacze identycznych alleli mogą wykazywać różną reakcję m.in. na podawanie niektórych leków oraz na pewne rodzaje infekcji.


Peruwiańscy perypatetycy

27 stycznia 2009, 09:06

Na przestrzeni kilkudziesięciu lat geoglifom z peruwiańskich płaskowyżów przypisywano wiele funkcji. Miały być lądowiskami dla obcych, kalendarzem astronomicznym, systemem nawadniającym pustynię czy bieżnią do rozgrywania zawodów. Tomasz Gorka z Uniwersytetu w Monachium przychyla się jednak do koncepcji, zgodnie z którą wzory powstały na potrzeby wiernych – poruszali się oni wzdłuż ścieżek podczas odprawiania rytuałów. Wersję tę uprawomocniają pomiary geologiczne.


Złamanie głowy kości udowej

Paproć uratuje przed osteoporozą?

20 października 2009, 00:30

Paproć rosnąca na terenie Chin i Półwyspu Malajskiego może już niedługo stać się bardzo ważna także dla Europejczyków. Wszystko dlatego, że ekstrakt z tej rośliny może hamować rozwój osteoporozy.


Miasto nocą

Nocne oświetlenie sprzyja rozwojowi raka

10 września 2010, 10:45

Od jakiegoś czasu badania wskazywały, że istnieje związek pomiędzy oświetleniem nocnym a zachorowalnością na nowotwory. Eksperymenty izraelskich naukowców potwierdzają tę zależność.


AviCoS zastąpi kontrolki na desce rozdzielczej

16 sierpnia 2011, 11:57

AviCoS (Avatar-based Virtual Co-driver System) ma odesłać do lamusa podręczniki eksploatacji samochodu i serię mało zrozumiałych kontrolek świecących się na desce rozdzielczej. System ten to efekt współpracy naukowców z Technische Universitat Munchen oraz ekspertów z firmy Audi.


MIT chwali się Hornetem

9 marca 2012, 13:51

MIT pochwalił się znacznie udoskonaloną wersją Horneta, oprogramowania symulującego działanie procesorów wielordzeniowych


Sterydy anaboliczne upośledzają funkcje wzrokowo-przestrzenne mózgu

17 grudnia 2012, 12:18

Długoterminowe stosowanie sterydów anabolicznych może upośledzić zdolność dokładnego przypominania sobie kształtów oraz zależności przestrzennych między obiektami.


Wyizolowano białko odpowiadające za korzystny wpływ ćwiczeń na mózg

14 października 2013, 07:48

Naukowcy wyizolowali białko, którego poziom rośnie podczas treningu wytrzymałościowego. Gdy podano je niećwiczącym myszom, doszło do włączenia genów sprzyjających zdrowiu mózgu i wzrostowi nowych nerwów/synaps zaangażowanych w pamięć i uczenie.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk